martes, 21 de febrero de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (13) "Poemas de la Oca Loca", de Gloria Fuertes




TÍTULO:  Poemas de la Oca Loca
AUTORA:  Gloria Fuertes
ILUSTRACIÓNS:  Miguel Ángel Pacheco
Selección poética de Federico Martín e Antonio Rubio
EDITORIAL: Kalandraka

Cando se cumpren 100 anos do nacemento de Gloria Fuertes, un alégrase de que a Editorial Kalandraka edite un dos seus libros máis orixinais , que é, ademais un dos meus favoritos da poeta madrileña, Poemas de la Oca Loca.
     
     A importancia de Gloria Fuertes no eido da poesía infantil parece indiscutible. Grazas a ela, este xénero popularizouse e a nosa poeta converteuse nun símbolo da lírica para os máis pequenos. Gloria Fuertes resultou un personaxe tenro, agradable, simpático que enfeitizaba cos seus versos, os seus xestos, as súas olladas a todos aqueles e aquelas que a vían e a escoitaban.
Gloria Fuertes
          Ela mesma chegou a escribir algo tan fermoso coma isto : Gloria Fuertes nació en Madrid / a los dos días de edad, / pues fue muy laborioso el parto de mi madre / que si se descuida muere por vivirme./ A los tres años ya sabía leer / y a los seis ya sabía mis labores. / Era buena y delgada, / alta y algo enferma. / A los nueve años me pilló un carro. / A los catorce me pilló la guerra…

       Los Poemas de la Oca Loca é un libro ben significativo. Cunha selección poética moi acaída a cargo de Federico Martín e Antonio Rubio, posúe unas mostras da mellor Gloria Fuertes. Versos que discorren cun ritmo moi vivo. Versos sonoros que adozan os oídos. Versos cargados de imaxes que se moven entre a tenrura, o humor, a ironía e que sorprenden continuamente o lector. Como di Antonio Rubio: “Gran parte de su obra se la quiso regalar a los niños. Le brotaban las palabras con entrañable música de organillo.”
     
Ilustración de Miguel Ángel Pacheco
     
     Este libro amósanos poemas de enorme orixinalidade cunha frescura evidente e que, na maior parte deles, se nos convida a debuxar seguindo ese “ Cómo se dibuja…” E así nos atopamos versos singulares que nos aprenden a “debuxar” un pallaso, un gato, unha balea, unha señora, unha paisaxe ou uns patíns entre outras moitas posibilidades. Por exemplo, un elefante: ¡Vamos a empezar! / El elefante / es muy interesante / para dibujar. / Su cuerpo es un corpachón /tamaño de camión;/grandes las patas y orejas, / cuatro pelos en las cejas /y la trompa ¡qué trompazo! / (Un elefante sin trompa / es como una trenza sin lazo). (…)
     
     Exemplos destes e moitos outros atópanse neste poemario cheo de vida. Poemas con diálogos divertidos, con pareados graciosos, cunha viveza moi marcada, expresións cheas de forza e moito moito humor.
     
Ilustración de Miguel Ángel Pacheco
     Salientar, ademais, a forza e a tenrura que provocan as ilustracións sinxelas dun clásico da ilustración como é Miguel Ángel Pacheco. Liña espida e clara, trazo poderoso. Debuxos que naceron na televisión hai ben anos con rotulador como o debuxante nos conta ao final do libro: Logo foron coloreados e tramados. Todo en consonancia coa poesía ousada e espontánea dunha muller excepcional. Para el  foi unha experiencia marabillosa e deixouse arrastrar pola vitalidade e a enerxía que caracterizaron decote a Gloria Fuertes.
     
     Un poemario para desfrutar e para comprender a parte máis interesante da poesía dunha muller  que quería os pequechos e que non deixou de pensar neles endexamais en chave poética.

                                                                                          ANTONIO GARCÍA TEIJEIRO

domingo, 19 de febrero de 2017

ESCAPARATE POÉTICO (XCVI) Marcos Abalde Covelo





                              MARCOS  ABALDE  COVELO  (Lavadores, 1982)




Ouvearmos
a ladaíña do quebranto,
os libros de historia que nos esquecen,
a cinza a medrar baixo as uñas
Marcos Abalde Covelo
as gándaras da aldraxe,
o pálpito a sorber etimoloxías,
o urro que nunca esmorece,
a muda transmisión da catástrofe,
o zunido por única compañía,
o devalar da sombra,
o insólito tremor da linguaxe,
a pregunta calcinada,
o patrón aprendido,
o fragmento do testemuño,
a patria que nos desherda,
o secuestro un e cru,
a negación do sangue,
o espanto a ecoar na engroba,
a derrota como animal entolecido,
a amnesia feroz que nos liquida,
a verdade choca que cuspimos,
a lingua extinta que nos terma,
a impunidade.

Como deter o ouveo
que rebenta as suturas?
Como rescatar o desexo?





Autoaxuda


Baleirábanse.
Roían os labios.
Tiñan o privilexio do pesimismo.
Sen o percibiren,
lambían mansamente
as botas militares.
Obviaron que faltabamos moitas.
Viráronnos as costas.
Dicían que xa superaran esa etapa.
Os libros de autoaxuda
ocultaban a axuda mutua.
Rumiaban a obediencia.
Terrorífica a ruína moral,
os fenómenos morbosos,
a caída por dentro.

Tantas escusas acharon,
tanto ousaron esuecer,
tantas preguntas calaron,
que o río se desbordou
e ninguén intuía as marxes.

Uns poucos sobreviviron.
Para os máis foi demasiado tarde.





Amianto


Cumpría decepar a efeméride futura.
O abismo tamén afloraba aquí.
As malleiras non acababan
nas alfándegas nin nas comisarías.
Normalizábase o estado de excepción,
a fenda na esperanza de vida, a asfixia.
Nunha sociedade necrófila,
a alegría viraba un perigo social.
Xeren, segregan, encerran, deportan.
Eles obrigábannos a entoar
o alalá proletario do lume.





(Do libro Exhumación, editado por Ed. Xerais, 2016. Gañador do IV Premio de Poesía Manuel Lueiro Rei)

miércoles, 15 de febrero de 2017

A LUZ DAS PALABRAS (66) Antón Riveiro Coello



Antón Riveiro Coello é un dos escritores que máis me gustan da actual literatura escrita en galego (e, sen dúbida,de máis alá do Padornelo).
     Admiro a súa prosa cálida e, á vez, sinxela, coidada, pulcra retoricamente. E o seu estilo elegante, comprometido coa literatura por riba de todo.
     Fascíname a súa ambición literaria, a súa mestría para artellar historias, a fondura dos seus personaxes.
     
Antón Riveiro Coello
     Riveiro Coello é quen de facer literario o cotián, o familiar, a procura do pasado, porque consegue mostrar a vida e os seus recunchos dun xeito directo e intelixente. Un séntese cómodo no seu universo creativo, á vez que se decata de que está a falar de persoas que te rodean.
     

A lectura de Laura no deserto, d´As rulas de Bakunin,de Casas Baratas, Os elefantes de Sokúrov, A ferida do vento ou a recén descuberta, A esfinxe de Amaranto, produce unha emoción tan intensa que é quen de transportar o lector ás costuras máis chamativas da conduta humana.

     Ter uns textos seus  A luz das palabras é un verdadeiro acontecemento, ademais dunha honra para o noso blog-revista. Todo xenerosidade, Antón agasallounos dúas narracións curtas, dúas alfaias, para gozar, unha vez máis, da súa calidade literaria. 
                                       E nós estamos profundamente agradecidos.



XULIO GARCÍA RIVAS. "Paisaxe". Acrílico sobre táboa


                                                                                                                           Cortinas


                                                                                                   Antón Riveiro Coello


María pasaba horas enteiras mirando aquel matrimonio que non usaba cortinas. A súa vida era coma un programa aberto de televisión. Tiñan as súas rutinas e María afíxose a elas. Non perdía detalle. Sabía das quendas para cociñaren, das horas de ida e volta ao traballo, dos  momentos axeitados para o amor, dos tempos dos seus sonos... Chegou a coñecer tanto aquela intimidade que, por veces, xa se sentía parte desa familia. Mais un día o home desapareceu e a muller, triste, pasaba menos tempo na casa e era doado vela chorar a fío no cuarto, no salón ou na cociña. Había noites que ela tampouco volvía durmir á casa. María abriu varias sospeitas, desbotando, iso si, unha separación traumática porque vía que se levaban e non tiña a percepción de os ver rifar endexamais. E non se equivocou porque, ao cabo dun par de semanas, o home volveu á casa, co aspecto desmellorado, totalmente calvo. Estaba enfermo e comezou a pasar os máis dos días encamado, coa compaña da muller sempre cabo del, coidando del con agarimo. A súa doenza tiña que ser moi grave porque un día deron en chegar persoas, talvez amigos que, individualmente, quedaban un chisco con el. María entendeu que aquilo era unha despedida. E ela sentiu a necesidade de o facer tamén. Sabía que era unha tolería, aparecer alí, de súpeto, para expresar un pesar que descubriría a súa vixilancia. Pero ela non era unha descoñecida. Tíñano que entender. Despois de todo, ela era coma da familia. E, empurrada por esa idea, baixou as escaleiras e cruzou a rúa. Mais, cando estaba diante da porta, un acceso de xuízo termou dela e obrigouna a recuar. Arrepentida, volveu á súa casa e estivo a se laiar pola súa covardía. Como non tiña con quen compartir a súa mágoa, chamou de noite á radio, a ese programa dos insomnes, e alí contou a súa triste historia. Ese desafogo axudouna a pegar no sono e ficou máis tranquila. O malo foi que ao día seguinte, mentres se espreguizaba e se achegaba á fiestra, puido ver como a veciña, subida nunha escaleira, colocaba as cortinas.


XULIO GARCÍA RIVAS. "Xardín da penumbra". Tinta chinesa sobre papel




                                     O imitador


                                                                                                   Antón Riveiro Coello



A loucura de Marcelino aproveitaba o lecer para o seu pasatempo favorito: imitar. Esculcaba calquera veciño, observaba ben os seus acenos, apenas cruzaba con el algunha que outra frase circunstancial, reparaba na modulación da súa voz, na forma dos beizos e, de alí a un nada, decidíase e cravábao de tal maneira que, se pechabas os ollos, podías ver na súa voz a persoa imitada. Era un momento de inspiración feroz no que a emoción lle deformaba o seu propio rostro para se desdobrar no do outro. Era coma unha transformación camaleónica que transcendía a propia voz que vibraba nos seus beizos. Algo do outro sempre se proxectaba fisicamente nel e, todo, sen facer ningún tipo de espavento. Daba a sensación de que o imitado se convertía nunha especie de ficción.

Atrevíase tamén coas mulleres, pero neses casos había certa impostura na voz, coma se fose un ventrílocuo en plena actuación.  

Ao primeiro, facía graza. Co tempo, todos fuxiamos un pouco del e non nos gardabamos de lle dicir o pesado que era porque adoitaba entremeterse nas conversas para resolver na súa voz oxidada a dos demais.

Co paso dos anos, a xente da vila deixou de se abraiar con esa habelencia e Marcelino sentiuse tan rexeitado que, dun día para outro, desapareceu e marchou vivir cun irmán que tiña en Barcelona. E non volveu até pasaren máis de trinta anos, engurrado e cunha artrite que lle impedía grandes pasos, pero cunha cordura que non tiña no momento de abandonar a vila. Xa poucos o lembrabamos. E foi daquela cando os máis mozos, que non o coñecían, deron en se preguntar quen diaños era o vello que, agora, todas as noites, recibía na súa casa a visita de familias enteiras que querían escoitar a voz esquecida dos seus defuntos.

Con Antón Riveiro Coello o día da presentación da súa novela "A ferida do vento"


martes, 14 de febrero de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (12) "Fred Quincalla, o nómade do mar", de Teresa González Costa





TÍTULO: Fred Quincalla, o nómade do mar.

AUTORA: Teresa González Costa.

ILUSTRACIÓNS: Marina Seoane.

EDITORIAL: Edicións Xerais. Colección: Sopa de libros.



Edicións Xerais achégalle ao público infantil esta fermosa historia da man dunha escritora ben coñecida no panorama da LIX das nosas letras Teresa González Costa.
 
Teresa González Costa

          Desta volta preséntanos a Leopolda Diéguez unha prestidixitadora das palabras que crea para o seu amigo, cociñeiro e fuxitivo da inxustiza  o Gran Gogol, a historia do autómata Fred. E así ,seguindo a tradición oral dos conta contos, viaxamos ao mundo do noso protagonista Fred. 
Ilustración de Marina Seoane

     Este é un autómata que vive na Illa Mecánica onde todos os seus autómatas habitantes son perfectos: os seus físicos e as súas obras non teñen ningún tipo de erro. Tampouco coñecen o significado de palabras coma o medo, alegría ou tristura. Pero non aturan a Fred porque el é imperfecto, tanto no seu aspecto externo (feito de anacos de madeira e metal dun afundido barco pirata), coma na súa maneira de ser: gústalle ler, pensar, dialogar. Ao decatarse de que non encaixa, Fred decide marchar en busca do seu sitio. Deste xeito percorrerá diferentes illas e vivirá aventuras nas que coñecerá en primeira persoa a inxustiza, a intolerancia ou a envexa pero tamén o valor da amizade, a constancia e o esforzo cotián para conseguir sentirse a gusto co que un é e ser, deste xeito, feliz.

     Teresa González Costa cunha linguaxe clara, directa e non exenta de humor (nos nomes e nas situacións) perfectamente captado polos lectores infantís, reivindica un mundo máis xusto, onde o código de actuación sexa polos méritos persoais, non polas aparencias, onde a discriminación non exista e a pluralidade sexa a suma dos diferentes elos que conforman a engranaxe da vida.
 
Ilustración de Marina Seoane
     As ilustracións evocadoras, fermosas e vivas de Marina Seoane dotan de cor a vida dos personaxes e complementan o ton textual.



                                                                                                                                                 ALBA  PIÑEIRO

domingo, 12 de febrero de 2017

CATAVENTO DE POEMAS INFANTÍS (LV) Beatriz Giménez de Ory







                              BEATRIZ GIMÉNEZ DE ORY  (Madrid, 1972)





PARA SER PIRATA
Beatriz Giménez de Ory



Ten un barco
(con olas
para llevarlo).
Ten un sombrero de ala,
ten una pata de palo,
ten barba de veinte días,
ten un parche, ten un garfio,
ten el mapa de una isla,
ten un tesoro enterrado,
ten un ojo de repuesto
y un catalejo oxidado,
ten mil amigos del alma
y un enemigo malvado.
Pero, sobre todo: el barco.
Con olas para llevarlo.





AMIGOS DEL ALMA



¿Quién luce en la noche bruna?
la luna.

¿Quién no para de bailar?
La mar.
 
¿Quién silba siempre contento?
El viento.

Entre todos los prefiero,
son mis amigos del alma,
los que tanto me acompañan:
la luna, la mar, el viento.






CUENTA EL NÁUFRAGO



Un sol,
dos mares,
tres cocoteros,
cuatro volcanes,
cinco tesoros,
seis huracanes,
siete lagartos,
ocho alacranes,
nueve escondrijos,
diez soledades.




Ilustración de Carole Hénaff


CON EL OJO DEL PARCHE



Veo la noche,
veo el betún,
veo la barba
de Barbazul.
Veo a los mirlos,
veo la brea,
veo a dos cuervos
en una cueva.
Veo la tinta,
veo un manchón,
veo a cien buitres
en procesión.





(Del libro Para ser pirata, editado por Ediciones SM, 2016)