miércoles, 29 de marzo de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (18) "Carlos Casares. Vida e literatura", de Damián Villalaín






TÍTULO: Carlos Casares. Vida e literatura.

AUTOR: Damián Villalaín.

Edicións Xerais.   COLECCIÓN: Merlín.



Edicións Xerais da man do escritor, xornalista, crítico teatral e editor, Damián Villalaín achégalle ao lectorado preadolescente (a partir dos once anos) este interesante libro divulgativo sobre a vida, obra e personalidade de Carlos Casares, autor homenaxeado das Letras Galegas deste ano.

          O feito de que o autor fose amigo e colaborador de Carlos Casares, dálle ao libro unha esencia persoal de respecto e agarimo, que non reflicte unha simple sucesión de datos, senón que provoca que o lector, a medida que vai lendo, realice un percorrido cronolóxico vital e profesional dunha das figuras senlleiras da cultura e literatura galegas do século xx.
 
Damián Villalaín
     Así coñece a súa infancia na Limia, tan importante para a creación de personaxes e ambientes literarios. A súa estancia no Seminario de Ourense, onde descubrirá a súa vocación literaria; a amizade con Vicente Risco, que o axudará a entender mellor os demais; os anos universitarios en Santiago de Compostela e a súa relación con Ramón Piñeiro e o galeguismo; a publicación do primeiro libro “Vento ferido”; a presenza de Kristina Berg, tan importante na súa vida… até chegar ao Parlamento Galego, a director de Galaxia e a Presidente do Consello da Cultura Galega. Ao longo dos nove capítulos que integran o libro, ademais de dous apéndices (cronoloxía e obras principais), o autor debulla información xunto con declaracións transcritas do propio Casares e fotos que acompañan as diferentes etapas.
 
Carlos Casares
     Esta estrutura apoiada nun léxico claro e nunha prosa fluída atrae a atención de calquera lector que queira coñecer o que representa a figura de Carlos Casares dentro da nosa historia cultural. Libro altamente recomendado para o ensino.

                                                                                            ALBA PIÑEIRO

lunes, 27 de marzo de 2017

ESCAPARATE POÉTICO (XCIX) Fran Alonso






                                               FRAN  ALONSO  (Vigo, 1963)




A chuvia ergueu
un vento de combate e parte
das mesas descansan recollidas,
tapizando a terraza
coa decadente desorde
do inverno (ausente).
Non obstante,
as poucas mesas disponibles
Fran Alonso
están ocupadas; todas menos
unha, na que sento.
Contra as miñas preferencias,
estou situado na parte inferior,
practicamente enriba da rúa e non
me prace este lugar, tan próximo
aos peóns e os coches,
aínda que circulen
con frecuencia aceptable.
As nubes teñen dentes grandes
e negros, pouco cepillados, e
ensínanos a xeito de ameaza.
Rosmo porque hoxe
non podo observar os clientes da terraza,
que están ás miñas costas.
En cambio desde aquí ispo
elefantes, que agardan impacientes
na parada do autobús e que,
á súa vez, cravan en min as súas pupilas,
sinalándome coas trompas
enormes.
Hoxe podo ver o número dos autobuses
(pasa o 9 A, Urzáiz- Pi i Margall),
pero apenas vexo o mar e , definitivamente,
perdín a miña posición de atalaia.
Síntome cego porque vexo
o que non quero.
Privado de asexar a xente
que senta na terraza, elaboro
o pensamento de entretempo;
por exemplo, matino que as persoas
que pasan deben ser reticentes
a castigar no fondo do armario
a roupa estival
e os que viaxan no autobús
(agora pasa o 15 A, Universidade)
observan a vida con estúpida
expresión de circunstancias
a través dos cristais.
E mentres escribo
este poema nun caderno
-tan próximo aos viandantes-
a xente crava en min
a súa mirada cando pasa:
a escrita non deixa de ser
un exercicio exótico
nunha sociedade que muda
de pel e está en carne viva.
Por iso o poema
que escribo
me delata
tan perigosamente.




Cinco adolescentes sentadas
nunha mesa moven os dedos
sobre os móbiles
coma se movesen os fíos das súas vidas.
Se cadra, a vida é para elas
unha tecla que se pulsa
cun tempo
de permanencia, que
rescinde –aínda que
lles pareza indefinido-,
mentres os gatos desta rúa
lles lamben as mans, infatigables.
Con cada dedo pulsan en voz alta
esa alegría inconsciente,
tan contaxiosa,
daqueles que están a espertar
a unha vida
que os atorda.
A adolescencia debe ser,
en realidade,
unha mensaxe equivocada e
sen destinatario
do futuro que está por vir.
E nunca o porvir foi tan incerto
como cando pulsas ás cegas
unha tecla tras outra, sen que
a idade che permita
atender demasiado ás teclas
que pulsas.
Apenas falan. Só comentan
as contestacións
do WhatsApp ou un fío parvo
das redes sociais que as fai rir.
Será por iso polo que,
no fondo,
me dan envexa.
Como molaría agora renovar
a vida pulsando algunhas
deses teclas sen destino!






                   (…)
Un vello pecha os ollos apoiado
contra o respaldo da cadeira,
alleo ao que acontece, pero
cun aquel de espreita
indisimulada.
Unha muller de mediana idade,
á súa beira, le a prensa
e trátao de vostede.
Apenas intercambian dúas ou tres
palabras e cando o fan
ela aproveita para preguntarlle
calquera cousa, coma se apenas
Fran Alonso con Iolanda Zúñiga na presentación en Vigo
o coñecese e de súpeto
se interesase por el.
Transcorridos uns minutos
o home propón
írense e ela incorpórase, disposta
ao que el decida.
No rostro dela adiviño o perfil
dunha coidadora de ocasos,
esa muller solícita cumprindo
a súa xornada laboral.
Ao erguérense el amárraselle
ao brazo coa desesperación dun náufrago
no medio do inferno
e avanza ás tentas mentres
se lle abanea o corpo ao vaivén
dos tempos idos.
No intre de pagar,
el é quen saca os cartos
do peto, o que me ratifica
no meu prognóstico social.
              (…)




(Do libro Terraza, editado por Edicións Xerais. 2017)

viernes, 24 de marzo de 2017

A LUZ DAS PALABRAS (67) Antom Laia




Tiñamos que ler a súa palabra. Sentir as súas andainas ateigadas de paixón e intensidade. Abrir fiestras ao seu dicir poético, que ten moito de incendio permanente arredor da ética, arredor da loita, arredor do amor.
     
     Si, Antom Laia (Melide, 1956) escribe e percorre camiños sen avisar. Camiños que amosan as conciencias do que a palabra debe salientar.
     
     
Antom Laia

     Antom Laia representa as necesidades que o ser humano precisa para expresarse en liberdade, formal ou de fondo, e atinguir a ebulición que os versos presentan, cando reciben a forza dos que se senten oprimidos. Porque hai moitas formas de opresión, de sometemento e Antom está aí para que as portas da poesía auténtica se abran sen límites.
     
     Teño dous poemarios do poeta. Dous poemarios que acadaron emocionarme. Dúas alfaias, nas que a palabra toma forma de encontros co próximo, de berro no infinito, de intimidade e realidades que baten en nós. Un deles, As margens do tempo; o outro, No balouçar do vento. Poemarios para ler e reler e sentir que o poeta anda canda nós lembrándonos o poder da palabra.

Antom Laia

     E a palabra -a súa poética-  escríbea nun texto fermoso para Versos e aloumiños. Un texto para entender mellor a un home que fai da poesía un sendeiro de sensibilidade que convida a saboreala fondamente.



                               Literatura e poética


De sempre...dende a miudez dos meus tempos-a leitura em estâncias solitárias-amando mesmo antes de saber dos dedos-como vento lizgairo que me mancava nos desejos-amei os versos.

A poesía...esse mistério fecundo-sempre me atrevessou -de forma nom sempre lúdica,nom sempre cósmica-nom sempre amante-nom sempre formalmente belida...

Cuspe-se sangue no mundo do terror---mas volve como as queirotas nas primaveras----,umha e outra vez-na casa sempre habitada -das palavras...sempre as palavras...sempre elas amantes amadoras nas praias comunais-nas redes escarlate,nas gándaras onde cavei o meu corpo como um ausente...

mas ainda assim---volvo sempre a casa-como dizía o Peixoto-onde permanecemos todos na mesa,e volvo ao neninho que fum no homem que som-e volvo ás palavras dos avós e das avoas...nesta lingua,nesta nossa lingua.

Na lingua na que soubem dos pica-folhas,dos trompos,do esgaravelhar dos olhos como vagalumes de ternura-vivências das mulheres nas que tenho gravidado como folha enverdecida na que nadei em corpo-como o nascer do tempo nos que vim as ponlas secar e renascer de novo-tam aginha como os azuis deste nosso céu que nos assoalha...

(...)  significa que o mar nos foi deixando
solitarios
como as bestas
e non puidemos derruba-la esperanza

mas ainda assim-as palavras-mesmos as ausentes e os silêncios,na lingua do leite que se maçou nos tempos,como os queijos da tataravó que permance-nesse sabor agre e doce-doce e agre que é a vida-som sempre os recordos do poema,o regresso-os espelhos rotos,os lábios das amantes,as olhadas montanhosas das crianças.

... tens um menino nos olhos--

como temos borboletinhas de futuro ,sempre carregadas de urces e chorimas-amadurecendo nos versos,neste nosso tempo-de maçás rubias-jazendo no morar das ausências-terriveis des-atinos,
Nosso país-como barquinha  des-profundando -nossas palavras esnaquiçadas nos vidros,no balouçar do vento;chuvas enxergando luzes de vitória...

Eu-poeta breve-nom gosto moito de definir o definido-nom som um teórico da literatura.Sei bem pouco disto-modestamente;mas gosto de planos abertos,e dende eles podo admirar a poesía enorme dum Emilio Arauxo até namorar-me das numerosas mulheres que enchem de dinamita e magnolias as letras...

Amo a poesia como ato livremente livre,tremendamente individual(ainda reconhecendo o imenso valor de obras como "O silabario da turbina";digo individualmente individual no seu nascemento e sempre buscadores de leitores e leitoras e transgressor de mundos.Algo que nasce nos teus dedos mas que tem um destinatário coleitivo-seja poesia social ou qualquer jeito de comunicaçom.

Gosto d tamém do que foge do politicamente correto-neste caso do literalmente correto ou de moda-para que cada quem se submerja nos mil carreiros que tenhem os oceanos e nos mil vieiros que se entrecruçam nas fragas.Nisto som abusivamente libertário,profundamente comunal,tremendamente respetuoso cos moitos jeitos de escrever.Só de longe rejeito a obra perfeita dessenhada em laboratórios de modé,essa que se dessenha para leitores e leitoras cultas e cultos,mas que para mim carece de sanque quente ou sobra-lhe fogos de artificio.Fico mais satisfeito lendo a Jorge de Sena que a Pessoa-por exemplo( e ponho dous autores que amo).

E no nosso contexto de país com mil criadores ínfinitos---ódio só aos que se subem a umha escada saltando os chanços ou trocando a lingua...


           
               

miércoles, 22 de marzo de 2017

REMUÍÑO DE LIBROS (17) "As palabras feridas", de Jordi Sierra i Fabra






TÍTULO: As palabras feridas.

AUTOR:  Jordi Sierra i Fabra.

EDITORIAL: Galaxia. COLECCIÓN: Costa Oeste.




A editorial Galaxia achégalles aos lectores mozos esta engaiolante novela  de Jordi Sierra i Fabra, autor destacado, recoñecido e comprometido dentro da LIX e que grazas a Xesús Domínguez Dono podemos ler na nosa lingua.
   
    A partir dunha estrutura que lembra o estilo das secuencias cinematográficas, o autor vai desenvolvendo a historia de Li Huan, o protagonista de 18 anos que, ao longo dos 37 capítulos, máis un intermedio e un final, descubrirá o verdadeiro valor das palabras ditas, lidas, escoitadas, silenciadas, lembradas e mesmo, imaxinadas, nunha sociedade libre e equitativa.
Jordi Sierra i Fabra (Foto de Francesc Gómez)
     
     Todo comeza cando Li Huan é destinado a facer o servizo militar nunha zona afastada e inhóspita, onde se atopa un campo de prisioneiros. A súa función, ademais de ser o censor do campo, será a de vixiar a un dos presos máis perigosos, o 139, un vello profesor e poeta disidente, que cre na dignidade humana a través  do coñecemento e do libre pensamento.
      
     O feito de que estea sustentada en diálogos directos, cunha prosa clara, á vez que poética e guiados por un narrador omnisciente, permite que o lector siga o protagonista na súa viaxe iniciática cara á verdade e á madurez. Esta queda ben reflectida no emotivo e tenro final.
      
          As palabras feridas é unha novela dura, real, tenra e moi atraente que homenaxea a palabra e todo o que o seu uso ou prohibición conleva. É unha novela humanista que pon de relevo aos lectores mozos a realidade que, por desgraza, moitas sociedades están a padecer en nome de falsas crenzas e ideoloxías que só buscan autómatas e non habitantes pensantes.


                                                                                             ALBA  PIÑEIRO        


                                                       

lunes, 20 de marzo de 2017

EL LEGADO MUSICAL DE CHUCK BERRY (1926-2017)

El pasado sábado 18 de marzo me enteré del fallecimiento del gran Chuck Berry, que me cogió desprevenido porque no hacía mucho había leído que estaba trabajando en un nuevo álbum. Desde que escuché una de sus canciones por primera vez, a través de los Beatles, cuando no tenía más de once o doce años, he sido un admirador incondicional del rockero de St. Louis, sin duda uno de los mejores, más innovadores, influyentes y creativos de los pioneros del rock que irrumpieron en la escena musical estadounidense a mediados de los años 50 y que ayudaron a cambiar para siempre el panorama de la música popular del siglo XX. Mi padre, que me conoce bien, sabe de mi adoración por Berry, y por eso me ha pedido una breve contribución acerca de su figura para Versos e aloumiños. Así pues, he grabado el siguiente vídeo, que dura poco más de diez minutos, en el que repaso lo que la música de Chuck Berry ha significado para mí. Podéis verlo aquí mismo:




Las grabaciones completas de Chuck Berry (Bear Family)
Como nota final, animo a quienes vean el vídeo a que se introduzcan en el universo musical de Berry. Yo tengo prácticamente todos los discos que grabó, pero una recopilación que contenga sus grandes clásicos de los 50 y 60 ("Johnny B. Goode", "Sweet Little Sixteen", "Memphis, Tennessee", "Carol", "No Particular Place to Go", etc.), con Johnnie Johnson al piano en muchos de ellos, puede funcionar muy bien como introducción a su música. Quienes sean fans acérrimos, como yo, no pueden dejar de tener la monumental caja que la Bear Family acaba de publicar y que presenta todas sus grabaciones en order cronológico. Por último, el siguiente concierto, grabado en Londres en los años 70 por la BBC, nos da una idea de la presencia que Berry tenía sobre el escenario. R.I.P. Chuck Berry, Mr. Rock'n'Roll.



                                                   ANTÓN GARCÍA-FERNÁNDEZ